 |
| . |
Βρίσκεται στο στενότερο σημείο του Μπαμπ αλ Μαντέμπ και ελέγχει μία από τις κρισιμότερες θαλάσσιες πύλες του πλανήτη
Είναι ένα σχεδόν γυμνό κομμάτι βράχου και άμμου στα ανοιχτά της Υεμένης. Δεν έχει πετρέλαιο, μεγάλες πόλεις ή οικονομική αξία. Αλλά το Περίμη ή Μαγιούν κινδυνεύει να εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα γεωπολιτικά έπαθλα του διευρυνόμενου πολέμουτων ΗΠΑ με το Ιράν.
Το μικρό νησί βρίσκεται πάνω στο Μπαμπ αλ Μαντέμπ, στο στενότερο σημείο της θαλάσσιας πύλης που ενώνει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν. Και καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν έχει ουσιαστικά παραλύσει τα Στενά του Ορμούζ, η σημασία αυτής της δεύτερης πύλης έχει εκτοξευθεί.
Η Σαουδική Αραβία έχει εκτρέψει πετρελαϊκές εξαγωγές προς την Ερυθρά Θάλασσα για να παρακάμψει το Ορμούζ. Τώρα, όμως, οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν, Χούθι, πιέζουν προς τις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας και, σύμφωνα με περιφερειακές πηγές που επικαλείται το CNN, επιχειρούν να καταλάβουν τη Μόκα, περίπου 80 χιλιόμετρα βόρεια του Περίμ.
Εάν η προέλασή τους φθάσει μέχρι το νησί, η κρίση θα αποκτήσει μια νέα, πολύ πιο επικίνδυνη διάσταση, εξηγεί το CNN: το Ιράν θα μπορούσε, μέσω του ισχυρότερου περιφερειακού συμμάχου του, να αυξήσει την πίεση σε μία δεύτερη ζωτικής σημασίας αρτηρία της παγκόσμιας ναυτιλίας.
Το «μικρό αδελφάκι» του Ορμούζ
Η γεωγραφία εξηγεί γιατί το Περίμ αποκτά δυσανάλογη σημασία σε σχέση με το μέγεθός
Το νησί βρίσκεται στο σημείο όπου μόλις περίπου 12 μίλια χωρίζουν την Αραβική Χερσόνησο από το Κέρας της Αφρικής. Απέναντί του βρίσκονται η Ερυθραία και το Τζιμπουτί.
Η στρατηγική του αξία δεν είναι καινούργια. Υπήρξε σταθμός ανεφοδιασμού των πλοίων της Βρετανικής Αυτοκρατορίας στον δρόμο προς την Ινδία, με τα ερείπια εκείνης της εποχής να παραμένουν ακόμη στο νησί.
Αυτό που έχει αλλάξει είναι το διεθνές περιβάλλον γύρω του. Το Μπαμπ αλ Μαντέμπ ήταν ήδη μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες διόδους του κόσμου. Με το Ορμούζ να έχει ουσιαστικά κλείσει εξαιτίας του πολέμου, όμως, μετατρέπεται σε ακόμη κρισιμότερη εναλλακτική διαδρομή για τις ενεργειακές ροές.
Και το Περίμ κάθεται ακριβώς επάνω της.
«Τώρα είναι γεωπολιτικό»
Ο Ταρίκ Σάλεχ, αντιπρόεδρος της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης και στρατιωτικός διοικητής, περιγράφει στο CNN την αλλαγή με μία φράση: «Λέγαμε στον κόσμο ότι αυτό είναι ιρανικό σχέδιο, αλλά κανείς δεν άκουγε τότε τους Υεμενίτες. Τώρα είναι γεωπολιτικό».
Ο Σάλεχ, ανιψιός του πρώην προέδρου Αλί Αμπντάλα Σάλεχ και παλαιότερα σύμμαχος των Χούθι, προειδοποιεί ότι ενδεχόμενη κατάληψη της Περίμ θα άλλαζε δραματικά τους συσχετισμούς.
Όπως υποστηρίζει, εάν οι Χούθι αποκτήσουν τον έλεγχο του νησιού και κατ’ επέκταση τη δυνατότητα να απειλήσουν το Μπαμπ αλ Μαντέμπ, θα απαιτηθεί «τεράστια» διεθνής στρατιωτική και ναυτική δύναμη για να εκδιωχθούν.
Παράλληλα, εκφράζει παράπονα για τη στάση της Ουάσιγκτον, λέγοντας ότι δεν λαμβάνει ουσιαστική αμερικανική βοήθεια, αλλά «μόνο λόγια».
Από τον εμφύλιο της Υεμένης στον πόλεμο ΗΠΑ–Ιράν
Για περισσότερο από μία δεκαετία, ο πόλεμος στην Υεμένη αντιμετωπιζόταν κυρίως ως μία αιματηρή αλλά περιφερειακή σύγκρουση.
Οι Χούθι κατέλαβαν τη Σαναά το 2014 και σήμερα ελέγχουν την πρωτεύουσα, μεγάλο τμήμα της βορειοδυτικής Υεμένης και μεγάλο μέρος της ακτής της Ερυθράς Θάλασσας βόρεια της Περίμ. Η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση και συμμαχικές δυνάμεις διατηρούν τον έλεγχο μεγάλου μέρους του νότου και της ανατολής.
Το Ιράν έχει εφοδιάσει τους Χούθι με όπλα και εκπαίδευση και ασκεί επιρροή στην οργάνωση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε κίνησή της υπαγορεύεται από την Τεχεράνη.
Η τελευταία επίθεση των Χούθι εναντίον κυβερνητικών δυνάμεων άρχισε τον Ιούλιο και διέλυσε την άτυπη εκεχειρία περίπου τεσσάρων ετών με τη Σαουδική Αραβία.
Έκτοτε, το μέτωπο της Υεμένης συνδέεται ολοένα στενότερα με την ευρύτερη αντιπαράθεση με το Ιράν.
Η Μόκα μπορεί να είναι το επόμενο κομμάτι του ντόμινο
Το άμεσο μέτωπο βρίσκεται σήμερα στη Μόκα, τη σημαντικότερη πόλη υπό κυβερνητικό έλεγχο σε αυτό το τμήμα των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας.
Περιφερειακές πηγές ανέφεραν στο CNN ότι οι Χούθι πραγματοποιούν μεγάλη επιχείρηση με στόχο την κατάληψή της. Το λιμάνι της πόλης έχει ήδη πληρώσει βαρύ τίμημα. Σε επίθεση τον Αύγουστο, περισσότεροι από 25 πύραυλοι των Χούθι έπληξαν, σύμφωνα με τον διευθυντή του λιμανιού, τις εγκαταστάσεις την ώρα που εμπορικά πλοία εκφόρτωναν.
Ο ίδιος έκανε λόγο για 16 νεκρούς, 22 τραυματίες και έξι βυθισμένα εμπορικά πλοία, ενώ το λιμάνι παραμένει κλειστό. Εάν η Μόκα χαθεί, η πίεση προς την Περίμ και τη νότια είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας θα αυξηθεί δραματικά.
Το πετρέλαιο έχει ήδη αρχίσει να εγκαταλείπει τη διαδρομή
Η απειλή δεν είναι θεωρητική. Οι ενεργειακές ροές μέσω του Μπαμπ αλ Μαντέμπ έχουν ήδη υποχωρήσει αισθητά.
Πριν από τρία χρόνια, περίπου το 10% του πετρελαίου που διακινούνταν παγκοσμίως διά θαλάσσης περνούσε από το στενό. Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που επικαλείται το CNN, ο όγκος αυτός έχει έκτοτε μειωθεί περίπου στο μισό.
Μια παρατεταμένη εκστρατεία των Χούθι θα μπορούσε να περιορίσει ακόμη περισσότερο τη χρήση της διαδρομής.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτό συμβαίνει ακριβώς τη στιγμή που το Ορμούζ έχει πάψει να λειτουργεί ως ασφαλής και αξιόπιστη δίοδος και η Σαουδική Αραβία αναζητεί εναλλακτική έξοδο για το πετρέλαιό της.
Με άλλα λόγια, η παράκαμψη του ενός chokepoint οδηγεί πλέον σε ένα δεύτερο chokepoint που βρίσκεται επίσης υπό απειλή.
Γιατί το Περίμ μπορεί να επηρεάσει πολύ περισσότερα από την Υεμένη
Οι Χούθι έχουν ήδη αποδείξει ότι διαθέτουν δυνατότητες που ξεπερνούν κατά πολύ τα όρια ενός τοπικού αντάρτικου κινήματος. Έχουν εξαπολύσει επιθέσεις σε στόχους σε απόσταση άνω των 1.000 μιλίων, διαθέτουν αντιπλοϊκούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς και συστήματα ικανά να απειλήσουν ακόμη και προηγμένα αμερικανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Γι’ αυτό και η μάχη για μια κουκκίδα στον χάρτη της Υεμένης αφορά πλέον πολύ περισσότερους από τους αντιμαχόμενους της χώρας.
Η Περίμ βρίσκεται εκεί όπου τέμνονται ο πόλεμος με το Ιράν, η ενεργειακή ασφάλεια, οι σαουδαραβικές εξαγωγές, η διεθνής ναυσιπλοΐα και η ασφάλεια της Ερυθράς Θάλασσας.
Για δεκαετίες, τα δύο μεγάλα «μπουκάλια» της ενεργειακής ναυσιπλοΐας στην περιοχή ήταν γνωστά: το Ορμούζ στα ανατολικά και το Μπαμπ αλ Μαντέμπ στα δυτικά. Η μεγάλη διαφορά σήμερα είναι ότι το πρώτο έχει ήδη παραλύσει και το δεύτερο κινδυνεύει να μετατραπεί σε νέο μέτωπο.
Και στο κέντρο του βρίσκεται ένα μικρό, ξερό νησί που μέχρι πριν από λίγο καιρό ελάχιστοι εκτός Υεμένης γνώριζαν το όνομά του.
