 |
| Kατολισθήσεις, χιονοστιβάδες, κατάρρευση παγετωνικών λιμνών και κλιματική αλλαγή συνθέτουν μια εφιαλτική πολυπαραγοντική απειλή. |
Καταστροφικές ξαφνικές πλημμύρες και κατολισθήσεις έχουν καταστρέψει κτίρια και γέφυρες κατά μήκος των συνόρων Νεπάλ–Θιβέτ ενώ εκατοντάδες τουρίστες εξακολουθούν να αγνοούνται.
Στο Νεπάλ, σπίτια και δρόμοι παρασύρθηκαν από ορμητικά νερά και κατολισθήσεις λάσπης. Την ίδια ώρα, αξιωματούχοι στο Θιβέτ, το οποίο ελέγχεται από την Κίνα, δήλωσαν ότι φοβούνται «μεγάλες απώλειες ανθρώπινων ζωών». Γιατί, λοιπόν, αυτές οι πλημμύρες είναι τόσο καταστροφικές;
Σύμφωνα με την καθηγήτρια Λιζ Στέφενς καθηγήτρια Κλιματικών Κινδύνων και Ανθεκτικότητας στο Πανεπιστήμιο Reading στη Βρετανία πιθανότατα ευθύνεται μια «πολύπλοκη αλυσίδα φυσικών κινδύνων».
«Οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν ότι οι ξαφνικές πλημμύρες προκαλούνται από έντονες βροχοπτώσεις. Όμως στο Νεπάλ και το Θιβέτ, όπως και σε πολλές άλλες ορεινές περιοχές μεγάλου υψομέτρου, μπορούν επίσης να προκύψουν από πολύπλοκες αλυσίδες φαινομένων, όπως κατολισθήσεις, χιονοστιβάδες και ξαφνικές εκρήξεις παγετωνικών λιμνών (GLOF) Αυτή η πολυπλοκότητα καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την έγκαιρη προειδοποίηση» λέει η Στέφενς.
Με τον όρο GLOF οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν τις ξαφνικές και καταστροφικές πλημμύρες που συμβαίνουν όταν σπάει το φυσικό φράγμα (από πάγο ή πετρώματα/χώμα) μιας λίμνης που έχει σχηματιστεί από το λιώσιμο ενός παγετώνα.
Ο σεισμός
Παρότι μέχρι στιγμής υπάρχουν περιορισμένες πληροφορίες, οι πρώτες αναφορές υποδεικνύουν ότι ένας σεισμός μεγέθους 4,4 βαθμών προκάλεσε μια χιονοστιβάδα πάγου, η οποία στη συνέχεια έφραξε τον ποταμό Lhende. Το νερό συσσωρεύτηκε πίσω από το φράγμα που δημιουργήθηκε, μέχρι που τελικά το ξεπέρασε ή το κατέστρεψε και απελευθερώθηκε ορμητικά προς τα κατάντη, με καταστροφικές συνέπειες.
«Οι αρχικές αναφορές από το Νεπάλ δείχνουν ότι σημειώθηκε σεισμός περίπου την ίδια χρονική στιγμή με μια κατολίσθηση ή χιονοστιβάδα, η οποία στη συνέχεια οδήγησε στις καταστροφικές πλημμύρες. Ένας τρόπος με τον οποίο μπορεί να συμβεί αυτό στις απότομες ορεινές κοιλάδες είναι όταν μια κατολίσθηση φράζει έναν ποταμό, επιτρέποντας στο νερό να συσσωρευτεί πίσω από αυτήν. Εάν στη συνέχεια αυτό το φυσικό φράγμα από κατολίσθηση καταρρεύσει, μπορεί να προκαλέσει μια ξαφνική και καταστροφική απελευθέρωση νερού και ιζημάτων» εξηγεί η Στέφενς.
Φταίει η κλιματική αλλαγή;
Προς το παρόν παραμένει ασαφές εάν η κλιματική αλλαγή έπαιξε ρόλο στις συγκεκριμένες πλημμύρες. Ωστόσο μελέτη που δημοσιεύθηκε μόλις τον περασμένο μήνα στην επιθεώρηση «Frontiers in Climate» προειδοποίησε ότι η τήξη των παγετώνων και οι ξαφνικές πλημμύρες από την κατάρρευση παγετωνικών λιμνών (GLOF) θα αυξηθούν στην περιοχή καθώς ανεβαίνουν οι θερμοκρασίες.
«Σε ολόκληρη την περιοχή των Ιμαλαΐων, οι ρυθμοί θέρμανσης ξεπερνούν τον παγκόσμιο μέσο όρο, εντείνοντας τους κλιματικούς κινδύνους και τις σχετικές απώλειες, συμβάλλοντας στην τήξη των παγετώνων και αυξάνοντας τον κίνδυνο GLOF» εξήγησαν οι ερευνητές. Μετά τις πλημμύρες στο Νεπάλ το 2024 επιστήμονες της ομάδας World Weather Attribution είχαν επίσης καταλήξει ότι η κλιματική αλλαγή είχε επιδεινώσει τις πλημμύρες.
«Εάν η ατμόσφαιρα δεν ήταν επιβαρυμένη από τις εκπομπές ορυκτών καυσίμων, αυτές οι πλημμύρες θα ήταν λιγότερο έντονες, λιγότερο καταστροφικές και λιγότερο θανατηφόρες» δήλωσε η ερευνήτρια Μαριάμ Ζακαράια από το Imperial College London. Δυστυχώς, καθώς οι θερμοκρασίες συνεχίζουν να αυξάνονται, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τέτοιες πλημμύρες μπορεί να γίνουν συχνότερες στην περιοχή.
«Η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον μια μακρινή απειλή. Με κάθε κλάσμα βαθμού αύξησης της θερμοκρασίας, η ατμόσφαιρα μπορεί δυνητικά να συγκρατεί περισσότερη υγρασία, οδηγώντας σε πολύ ισχυρότερες βροχοπτώσεις και καταστροφικές πλημμύρες όπως αυτές» λέει ο Ρόσαν Τζα ερευνητής στο Indian Institute of Technology στη Βομβάη.
Οι αυξανόμενες θερμοκρασίες έχουν επίσης επιταχύνει την τήξη των παγετώνων, έχουν αλλάξει τη δυναμική του χιονιού και έχουν συμβάλει στον γρήγορο σχηματισμό και την επέκταση παγετωνικών λιμνών. Πολλές από αυτές συγκρατούνται από ασταθείς μοραϊνικούς σχηματισμούς — συσσωρεύσεις πετρωμάτων και ιζημάτων που αφήνουν πίσω τους οι παγετώνες — και είναι ευάλωτες σε ξαφνικές καταρρεύσεις, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν καταστροφικές πλημμύρες.
Οι Αρχές έχουν μέχρι στιγμής εντοπίσει τις δεκάδες σορούς ανθρώπων μετά τη φυσική καταστροφή, ενώ υπάρχουν φόβοι ότι ο αριθμός των θυμάτων θα αυξηθεί καθώς ξεκινούν οι επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.
Τρομακτικά βίντεο δείχνουν ένα τεράστιο κύμα νερού να εισβάλλει σε πόλη, παρασύροντας τα πάντα στο πέρασμά του στην ορεινή περιοχή Rasuwa του Νεπάλ. Στο Θιβέτ, ένα βίντεο έδειξε το συνοριακό πέρασμα Gyirong Port να καταστρέφεται ολοκληρωτικά από τα νερά.
Δεκάδες άνθρωποι φαίνονται να τρέχουν πανικόβλητοι για να σωθούν, λίγα δευτερόλεπτα προτού νερό και λάσπη συντρίψουν την εγκατάσταση και την παρασύρουν. Υπάρχουν επίσης φόβοι ότι ένα δεύτερο κύμα πλημμυρών θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερο χάος στο Νεπάλ, το Θιβέτ και τη γειτονική Ινδία.
Naftemporiki.gr
