Συγκεκριμένα, η νέα μελέτη δείχνει κάτι πιο ανησυχητικό από την μετατόπιση του εγκεφάλου. Δεν μετακινείται μόνο, αλλά παραμορφώνεται.
Αντικείμενο μελέτης
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επτά επιστήμονες από οργανισμούς όπως το University of Florida, το German Aerospace Center και το NASA Johnson Space Center. Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν τον Ιανουάριο του 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου σε 26 αστροναύτες και σε 24 άτομα που συμμετείχαν σε πειράματα προσομοίωσης διαστημικής πτήσης στη Γη. Τα δεδομένα έδειξαν ότι στους αστροναύτες ο εγκέφαλος μετακινείται περισσότερο προς τα πάνω, ενώ στους συμμετέχοντες εδάφους παρατηρείται κυρίως οπίσθια μετατόπιση.
Ποιες περιοχές επηρεάζονται περισσότερο
Η παραμόρφωση δεν είναι τυχαία. Εντοπίζεται κυρίως σε περιοχές που σχετίζονται με τον συντονισμό κινήσεων και την επεξεργασία αισθητηριακών πληροφοριών. Αυτό εξηγεί φαινόμενα όπως αποπροσανατολισμός και ναυτία κατά τη διάρκεια της παραμονής στο διάστημα.
Μετά την επιστροφή στη Γη, τα ίδια εγκεφαλικά σημεία συνδέονται με προβλήματα ισορροπίας. Το θετικό είναι ότι τα συμπτώματα υποχωρούν μέσα σε περίπου έξι μήνες και δεν παρατηρήθηκαν σοβαρότερες επιπλοκές, όπως πονοκέφαλοι ή μόνιμες βλάβες. Ωστόσο, όσο περισσότερο χρόνο περνά κάποιος στο διάστημα, τόσο εντονότερες είναι οι αλλαγές.
Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον της εξερεύνησης
Τα νέα δεδομένα έρχονται να προστεθούν σε προηγούμενες μελέτες που δείχνουν ότι το διάστημα μπορεί να προκαλέσει διόγκωση εγκεφαλικών κοιλοτήτων και ακόμα και γνωστική πτώση μέσα σε λίγες ημέρες. Την ίδια στιγμή, η NASA σχεδιάζει τις αποστολές Artemis και μια μόνιμη ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη.
Αν οι άνθρωποι καλούνται να ζήσουν για χρόνια εκτός Γης, πρέπει να γνωρίζουμε πώς θα επηρεαστεί ο εγκέφαλός τους μακροπρόθεσμα. Ο αποπροσανατολισμός και η μειωμένη αισθητηριακή επεξεργασία σε ένα εχθρικό περιβάλλον δεν είναι απλώς ενοχλητικά. Είναι επικίνδυνα.
Η έρευνα αυτή δεν αφορά μόνο τους αστροναύτες. Καθώς η ιδέα του διαστημικού τουρισμού κερδίζει έδαφος, οι επιπτώσεις της μικροβαρύτητας στον ανθρώπινο εγκέφαλο αποκτούν σημασία και για τον μέσο άνθρωπο.
*Όλη η έρευνα βρίσκεται δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences.
